Historie Noordwijk
De rijke geschiedenis van Noordwijk - Van vissersdorp tot mondaine badplaats, van kruidentuinen tot kleurrijke bloembollenvelden.
Noordwijk heeft een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat. Ooit leefden hier vissers van de opbrengst van de Noordzee, groeiden kruiden op de vruchtbare gronden en ontdekten welgestelde badgasten de heilzame werking van zeelucht en zeewater. Vandaag ontdek je die rijke geschiedenis nog altijd in historische dorpskernen, monumentale gebouwen, musea en langs de kust.
Reis mee door de tijd en ontdek de verhalen die Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk hebben gevormd.
Sint Jeroen en het middeleeuwse Noordwijk
De eerste sporen van bewoning in Noordwijk dateren van ongeveer 2000 voor Christus. Eeuwen later, in de negende eeuw, werd Noordwijk een belangrijke plek in de religieuze geschiedenis.
Volgens de overlevering kwam de Schotse monnik Jeroen in 847 naar Noordwijk om het christelijk geloof te verspreiden. Na zijn dood groeide zijn verering en ontwikkelde Noordwijk zich tot een bedevaartsoord.
De geschiedenis van Sint Jeroen is vandaag nog zichtbaar in Noordwijk Binnen. Hier wandel je langs historische gevels, sfeervolle straatjes en de indrukwekkende Oude Jeroenskerk. Een dorpskern waar de eeuwenoude geschiedenis op veel plekken tastbaar is.
Ontdek historisch Noordwijk Binnen
Noordwijk aan Zee: een dorp van vissers
Voordat Noordwijk bekend werd als badplaats, leefden veel inwoners van de visserij. Vanaf het strand voeren vissers met hun bomschuiten de Noordzee op om onder andere haring, kabeljauw, schelvis en schol te vangen.
Omdat Noordwijk geen zeehaven had, moesten de schepen door de branding het strand op worden getrokken. Dat maakte de visserij zwaar en gevaarlijk werk.
In de vijftiende eeuw beschikte Noordwijk al over een aanzienlijke vissersvloot. Rond 1474 telde deze 38 bomschuiten. De visserij bracht ook andere ambachten tot bloei, zoals het roken van haring, het maken van houten tonnen en het onderhouden van schepen.
In 1913 voer de laatste bomschuit uit. Daarmee kwam een einde aan een belangrijk tijdperk in de Noordwijkse geschiedenis.
Wil je meer ontdekken over het vissersleven van vroeger? Bezoek Museum Noordwijk, gevestigd in een historische binnenduinse boerderij, en ontdek de verhalen en voorwerpen uit het verleden.
Bezoek Museum Noordwijk
Ontdek de cultuur en historie van Noordwijk - Van bijzondere musea en historische monumenten tot verborgen culturele parels. Ontdek de plekken waar de verhalen van Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk tot leven komen.
-
Atlantikwall Museum Noordwijk
Atlantikwall Museum Noordwijk
Het Atlantikwall Museum Noordwijk bestaat uit een reeks bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Met e...
(250 meter van de Bosweg aan de linkerkant van het fietspad)
Verlengde Bosweg 1
2202 NT Noordwijk -
De Ruigenhoek
De Ruigenhoek
De Ruigenhoek is een kleine gemeenschap rondom het kruispunt Delfweg – Herenweg – Zilkerduinweg.
De Zilk -
De Scheidingspaal van Halfweg
De Scheidingspaal van Halfweg
In kapitalen is de naam HALFWEG ingehakt.
Leidsevaart 29
De Zilk -
De Witte Kerk
De Witte Kerk
Monumentale Witte Kerk in het centrum van Noordwijkerhout.
Dorpsstraat 7
2211 GC Noordwijkerhout -
Gedenkbord Crashsite Lockheed
Gedenkbord Crashsite Lockheed
Gedenkbord aan de crash van een Lockheed P-38 Lightning in de Zilk in 1944.
De Zilk -
Gedenkbord: Halifax stort neer op boerderij Vredebest
Gedenkbord: Halifax stort neer op boerderij Vredebest
Het is 2 oktober 1942, vijf over els ’s avonds, als een RAF Vancouver Squadron bommenwerper neers...
noordwijkerhout -
Historie Abdij Leeuwenhorst
Historie Abdij Leeuwenhorst
Er is een beetje gesmokkeld met de geschiedenis bij deze rustieke stenen toegangsmarkering. De he...
Leeweg
Noordwijkerhout -
Historie Boerderij Wassenaar
Historie Boerderij Wassenaar
Twee hekpalen met ornamenten markeren de plek waar vroeger paard en wagen het erf op reden van bo...
De Zilk -
Historie Huis te Boekhorst
Historie Huis te Boekhorst
Huis te Boekhorst was een groot en massief kasteel dat midden in een vijver staat en te bereiken...
Langevelderweg
Noordwijkerhout -
Historie Huize Leeuwenhorst
Historie Huize Leeuwenhorst
Achter dit idyllische doorkijkje gaat een bewogen geschiedenis schuil.
noordwijk -
Historische rondwandeling Noordwijk Binnen
Historische rondwandeling Noordwijk Binnen
Maanden juli en augustus, iedere dinsdagavond.
Voorstraat 42
2201 HW Noordwjk -
Hogeveensemolen
Hogeveensemolen
Achtkante molen, Poldermolen, Bouwjaar: 1654. Bestemming: bemalen van de Hogeveense polder; thans...
Leidsevaart 81
2211 VR Noordwijkerhout -
Katwijks Museum
Katwijks Museum
Schilderijen van beroemde kunstenaars zoals Jan Toorop, Jan van Goyen, Willy Sluiter en Hans von...
Katwijks Museum
Voorstraat 46
2225 ER Katwijk aan Zee -
Lindenplein
Lindenplein
Het Lindenplein is een van de mooiste en meest sfeervolle plekken in de oude dorpskern van Noordw...
Lindeplein
Noordwijk -
Museum Engelandvaarders
Museum Engelandvaarders
Soldaten van Oranje. Aan de Bosweg in Noordwijk is het Museum Engelandvaarders te bezichtigen.
Bosweg 15
2202 NX Noordwijk -
Museum Noordwijk
Museum Noordwijk
Deze monumentale museumboerderij is de laatste binnenduinsehoeve van Nederland en geeft een goed...
Jan Kroonsplein 4
2202 JC Noordwijk -
Museum NoVaTo
Museum NoVaTo
beleef de geschiedenis van Noordwijkerhout in het kleine dorpsmuseum
Zeestraat 3a
2211 XA Noordwijkerhout -
Puijckendam
Puijckendam
Al ver voor 1600 is het gebied rond Puijckendam een buurtschap met boerderijen en vlasbedrijven.
Noordwijkerhout -
Sint Bavo
Sint Bavo
Het BAVO is een voormalig rooms-katholieke psychiatrische inrichting. Het complex is ontworpen do...
Langevelderweg 27
2211AB Noordwijkerhout -
Streekmuseum Veldzicht
Streekmuseum Veldzicht
Bloembollen, kruiden en blaarkopkoeien staan in dit museum centraal. De voormalige kruidenwinkel...
Herenweg 114
2201 AL Noordwijk Binnen -
Torenbeklimming Oude Jeroenskerk
Torenbeklimming Oude Jeroenskerk
In oude glorie hersteld!
Voorstraat
2201 HW Noordwijk -
Trekvaart Haarlem - Leiden
Trekvaart Haarlem - Leiden
De intercity van de Goeden Eeuw
pilarenlaan
noordwijkerhout -
Vuurtoren Noordwijk
Vuurtoren Noordwijk
Het eerste licht aan het strand van Noordwijk stamt al uit 1444, maar pas in de 19de eeuw werd de...
Koningin Wilhelmina Boulevard 34
2202 GV Noordwijk -
Zilkerbinnenweg
Zilkerbinnenweg
De Zilkerbinnenweg heeft vele bijnamen zoals ‘de kromme Zilk’ of ‘de kleine Zilk’.
Zilkerbinnenweg
De Zilk -
Zilkerduinweg
Zilkerduinweg
De Zilkerduinweg verbindt Noordwijkerhout (Ruigenhoek) met Bloemendaal (Vogelenzang).
De Zilk
Van kruidenvelden tot kleurrijke bloembollen
Wist je dat Noordwijk ooit het belangrijkste kruidencentrum van Nederland was?
In de achttiende en negentiende eeuw werden hier op grote schaal kruiden geteeld voor onder andere medicinale toepassingen. De gewassen vonden hun weg naar handelsplaatsen zoals Amsterdam.
Later maakten veel kruidenvelden plaats voor bloembollen. Aan het einde van de negentiende eeuw waren in Noordwijk ongeveer 250 bloembollenkwekers actief. Tulpen, narcissen en gladiolen kleurden het landschap en groeiden uit tot een belangrijk onderdeel van de regionale identiteit.
Ook Noordwijkerhout en De Zilk kennen een lange geschiedenis die nauw verbonden is met landbouw, bloembollenteelt en het leven in de Bollenstreek. Nog altijd bepalen bloemenvelden, historische gebouwen en karakteristieke dorpskernen het landschap.
Van vissersdorp tot mondaine badplaats
Halverwege de negentiende eeuw begon Noordwijk aan een nieuw hoofdstuk. Vanaf 1866 ontwikkelde het dorp zich steeds meer als badplaats. Welgestelde bezoekers kwamen naar de kust om te genieten van de frisse zeelucht en het zeewater, waaraan een heilzame werking werd toegeschreven.
Het was de tijd van badkoetsen, badmannen en elegante strandbezoeken. Met de komst van betere verbindingen en de stoomtram werd Noordwijk ook voor een breder publiek bereikbaar.
Langs de kust verrezen stijlvolle hotels en villa's. Het vissersdorp groeide uit tot een mondaine bestemming waar ontspanning, gezondheid en gastvrijheid centraal stonden.
Door de bijzondere combinatie van kust en bloembollenvelden kreeg Noordwijk later de naam 'Bloemenbadplaats van Europa'.
Grand Hotel aan Zee: de geschiedenis komt tot leven
De bijzondere ontwikkeling van Noordwijk als badplaats vormt ook de inspiratie voor de historische dramaserie Grand Hotel aan Zee.
De serie speelt zich af vanaf 1912, in een tijd waarin elegante hotels en internationale gasten het straatbeeld veranderden. Bedenker Fleur Winters liet zich inspireren door het iconische Hotel Huis ter Duin en haar persoonlijke band met Noordwijk.
In het romantische kostuumdrama komen twee werelden samen: die van de welgestelde hotelgasten en die van de Noordwijkse vissersfamilies. Een verhaal vol liefde, ambitie en maatschappelijke veranderingen, tegen de achtergrond van de opkomende badplaats.
Ontdek de serie Grand Hotel aan Zee
Ontdek de historie van Noordwijk zelf
De geschiedenis van Noordwijk lees je niet alleen in boeken. Je kunt haar zelf beleven. Wandel door eeuwenoude straatjes, ontdek de verhalen achter historische gebouwen of stap binnen in een van de bijzondere musea.
-
Wandel door Noordwijk Binnen
Wandel door Noordwijk Binnen
Ontdek de Oude Jeroenskerk, het Lindenplein en de statige herenhuizen tijdens een historische wandeling door de oude dorpskern.
Bekijk de route
-
Volg de Vloedwandeling
Volg de Vloedwandeling
Treed in de voetsporen van Adriana, de hoofdpersoon uit de historische roman Vloed van Susan Smit. Deze wandeling van ongeveer 30 minuten voert je langs plekken die het verhaal tot leven brengen.
Bekijk route
-
Bezoek een historisch museum
Bezoek een historisch museum
Van het leven van de Noordwijkse vissers tot het agrarische verleden van de Bollenstreek: ontdek de geschiedenis in Museum Noordwijk, Streekmuseum Veldzicht en Museum NoVaTo.
Ontdek musea
Een geschiedenis die je blijft ontdekken
Van de middeleeuwse straatjes in Noordwijk Binnen tot de vissershistorie aan zee. Van de oude bloembollencultuur in Noordwijkerhout en De Zilk tot de grandeur van de badplaats.
Overal in Noordwijk liggen verhalen verborgen die het ontdekken waard zijn.
Laat je verrassen door het verleden en beleef het Noordwijk van vandaag.
